Skip to main content

Sezonowy alergiczny nieżyt nosa

ZATOKA – CO TO JEST?
Często mówi się o zatokach i o problemach z nimi związanych, mając na myśli nękające wiele osób przewlekłe bóle głowy, którym towarzyszy uczucie ucisku, zlokalizowane za gałkami ocznymi. Niektórzy używają tego terminu, opisując zatykanie nosa podczas kataru siennego. Zapalenie zatok (łac. sinusitis) jest terminem medycznym, obejmującym wszystkie postaci procesów zapalnych, toczących się w którejkolwiek z zatok.
Każdy człowiek ma cztery pary zatok; zatoki czołowe znajdują się nad oczami; zatoki sitowe mieszczą się z boku przy przewodach nosowych; zatoki klinowe zlokalizowane są za zatokami sitowymi, zatoki szczękowe zaś ukryte są wewnątrz kości szczękowych. Wszystkie są wyścielone błonami śluzowymi, wypełnione powietrzem i łączą się z przewodami nosowymi. Chociaż ich rola nie jest dokładnie poznana, sądzi się, że polega ona na aerodynamicznym zmniejszeniu ciężaru czaszki oraz udziale w odbiorze wrażeń dźwiękowych i zapachowych.
Ocenia się, że prawie 70% wszystkich przypadków przewlekłego zapalenia zatok ma podłoże alergiczne. W wielu wypadkach dochodzi do wtórnego zakażenia zatok bakteriami. Zapalenie zatok nie jest dolegliwością nękającą jedynie osoby dorosłe. Dzieci także mogą cierpieć z tego powodu.
Bóle głowy, charakterystyczne dla alergicznego zapalenia zatok, przypisywane są blokowaniu otworów łączących zatoki z jamami nosa przez obrzęknięte błony śluzowe i tkanki położone bezpośrednio pod nimi. Efektem tego jest wzrost ciśnienia w zatokach. Ból jest najsilniejszy bezpośrednio w miejscu nad zatokami. W zależności od tego, które z nich są zajęte w największym stopniu, może być odczuwany w okolicy czołowej a także bezpośrednio pod lub nad gałkami ocznymi. W wyniku gromadzenia się wydzieliny w ciągu nocy oraz ograniczonej możliwości zatok do opróżniania się z niej, bóle głowy są w charakterystyczny sposób najsilniejsze rano.
Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, iż zatoki w tym stanie bardzo łatwo ulegają zakażeniom bakteryjnym, którym towarzyszy wytwarzanie ropy. Zmiana zabarwienia wydzieliny z nosa z przezroczystej na żółtawą lub zielonkawą świadczy o infekcji bakteryjnej, zaostrzającej przebieg choroby. Przedostawanie się wydzieliny z jam nosa do gardła powoduje jego podrażnienie i kaszel. W cięższych przypadkach zapalenia zatok może wystąpić gorączka, bóle mięśniowe, a nawet obrzęk i nadwrażliwość skóry nad zajętymi zatokami.

PYŁKI I ZARODNIKI PLEŚNI
Pyłki, główny czynnik powodujący większość przypadków sezonowego, alergicznego nieżytu nosa, są mikroskopijnych rozmiarów męskimi komórkami zapładniającymi, które biorą udział w cyklu reprodukcyjnym wielu rodzajów roślin kwiatowych i drzew. Duże i bardzo suche cząstki pyłków łatwo przenoszone są z wiatrem na wielkie odległości, nawet na kilkaset kilometrów. Ambrozja na przykład jest w stanie uwolnić do ośmiu miliardów cząstek pyłków, w sezonie zaś w powietrzu może ich krążyć ponad ćwierć miliona ton, stwarzając oczywiste zagrożenie dla osób cierpiących na alergie. Lokalne akcje niszczenia tych roślin odnoszą niewielki efekt.