Skip to main content

Przeszczepianie narządów

Przeszczepianie narządów jest dziś dziedziną samą w sobie, tak że poświęcimy mu niewiele miejsca. Wiąże się jednak ono z pewnymi problemami immunologicznymi, których nie sposób pominąć.
Podstawą skutecznego przeszczepu tkankowego jest „pokrewieństwo tkankowe” dawcy i biorcy. Prawdziwymi „krewnymi” z punktu widzenia immunologicznego są tylko bliźnięta jednojajowe. Ich struktura jest prawie identyczna i tylko pomiędzy nimi jest stosunkowo łatwa skuteczna wymiana poszczególnych tkanek. W innych przypadkach przeszczepiona tkanka po początkowym okresie tolerancji (okres wytwarzania przeciwciał) obumiera, nie przyjmuje się (działanie przeciwciał). Jest w tym jakaś uparta chęć organizmu do zachowania za wszelką cenę nie zniekształconej postaci, czasami wbrew własnym interesom.
Obecnie przeszczepia się bez większej trudności tylko niektóre narządy, jak kości i rogówkę. Przeszczepianie nerek stało się uznaną metodą terapeutyczną, pozostałe należą do tzw. metod eksperymentalnych.


Oto historia przeszczepiania narządów i ich wykonawcy:
1905 – rogówka E. Zirm
1954 – nerka J. Merril
1963 – szpik G. Mathe
1963 – płuco J. Hardy
1963 – wątroba T. Starz
1966 – nerki i trzustka R. Lilleher
1967 – serce C. Barnard
1981 – płuco i serce N. Shumway

Istnieje tylko jedna trudność — prawa natury, których zmienić nie potrafimy. Możemy jednak poznać pewne procesy, wślizgnąć się w któreś z ogniw, by wykorzystywać je do swych celów. W 1938 r. Traub zaobserwował, że dorosłe myszy, które były w okresie życia płodowego zaszczepione wirusem zapalenia mózgu, nie są w stanie wytwarzać przeciwciał przeciw temu wirusowi przy ponownym szczepieniu. W 7 lat później Owen stwierdził, że zjawisko to można wywołać po wykonaniu pierwszego wstrzyknięcia antygenu w okresie poprzedzającym urodzenie lub nawet w okresie kilku dni po urodzeniu. Antygen podany w tym czasie (jest to okres, w którym organizm nie wytwarza przeciwciał) nie jest później rejestrowany jako „element obcy”. Zjawisko niewytwarzania przeciwciał na jawny antygen nazwano tolerancją immunologiczną. Należy przypuszczać, że następuje przestrojenie mechanizmów immunologicznych na zasadzie selekcji podanego antygenu jako własnej tkanki. Być może, w przyszłości spostrzeżenie to da praktyczne wyniki.

Tagi: przeszczep włosów