Skip to main content

Próby swoiste, „testy”

Próby prowokacyjne. Stosuje się je zwykle działając na narząd, który wykazuje reakcje alergiczne. I tak, w alergii śluzówki nosa alergen stosuje się donosowo, w zapaleniu spojówek do worka spojówkowego, w astmie oskrzelowej na drodze wziewnej. Jest to najpewniejszy sposób ujawnienia reakcji uczuleniowej danego narządu.
W teście donosowym wynik badania ocenia się na podstawie stopnia blokady nosa, wycieku, a dokładnie przez pomiar oporu przewodów nosowych (rhinomanometria), test spojówkowy — na podstawie stopnia zaczerwienienia spojówek i łzawienia.
Test wziewny jest najbardziej pracochłonny i kryje w sobie pewne niebezpieczeństwa (wystąpienie napadu astmatycznego). Należy tu stosować wzrastające dawki alergenu i wynik oceniać na podstawie określonych parametrów badania czynnościowego układu oddechowego mierzącego drożność oskrzeli.


W alergii pokarmowej testy prowokacyjne są również trudne i pracochłonne. Wynik testu po podaniu doustnym alergenu ocenia się na podstawie objawów klinicznych (bóle brzucha, biegunka) albo za pomocą badań radiologicznych (skurcze poszczególnych fragmentów jelit lub żołądka) lub gastroskopowych (obrzęk, zaczerwienie śluzówki żołądka). Testy te są rzadko wykonywane.
W ostatnim okresie coraz bardziej rozpowszechnia się metoda stymulowanej pracy w środowisku alergizującym. Na przykład piekarzowi poleca się wyrabiać ciasto z mąki, hodowcy gołębi wysprzątać gołębnik lub też bada się chorego po kilku godzinach pracy, którą podejrzewa się o czynnik alergizujący.
Próby stosowane dla wykrycia nadwrażliwości na czynniki fizyczne. Alergia na powyższe czynniki ujawnia się zmianami skórnymi. Testujemy skórę przez przytknięcie do niej zimnych lub gorących probówek, naświetlanie lampą kwarcową lub promieniami podczerwonymi.
Próby oparte na zasadzie eliminacji i prowokacji. Badania te stosuje się głównie w alergii pokarmowej. Przy podejrzeniu alergii na kilka pokarmów eliminuje się je z diety i w okresie ustąpienia objawów chorobowych stopniowo ponownie wprowadza. Któryś z nich wywoła objawy alergiczne i ten właśnie będzie zawierał poszukiwany alergen.
Odczyn Prausnitza-Kustnera. Opiera się on na zasadzie biernego przeniesienia na skórę człowieka zdrowego przeciwciał uczulających skórę, zawartych w surowicy chorego na alergozę. Po 24 godzinach od wstrzyknięcia osobie zdrowej surowicy chorego, uczulonego na dany alergen, wykonuje się w tym miejscu próbę śródskórną i przeprowadza odpowiednią kontrolę. W przypadku wstrzyknięcia alergenu, na który jest uczulony chory, w miejscu skóry człowieka zdrowego uczulonym surowicą chorego na alergozę powstaje odczyn dodatni. Jest rzeczą interesującą, że odczyn dodatni Prausnitza-Kustnera można wywołać nie tylko przez śródskórne wprowadzenie alergenu. W pewnych przypadkach wywoływano go przez doustne podanie odpowiedniego alergenu. Wtedy na skórze osoby zdrowej, uczulonej surowicą chorego na alergozę, powstaje odczyn dodatni, tak jakby lokalna pokrzywka. Ilość pokarmu alergenowego nie musi być duża; czasami wystarczy podanie doustne 0,1 cm3 białka kurzego.