Skip to main content

Niesezonowy alergiczny nieżyt nosa

ROZTOCZA
Środowisko domowe, niezależnie od starań o utrzymanie czystości, pełne jest rozmaitego rodzaju insektów. Jednakże dla alergików największe zagrożenie stanowią roztocza.
Roztocza są drobnymi stworzeniami o ośmiu odnóżach. Należą do grupy organizmów określanych mianem pajęczaków, spokrewnionych z pająkami. Gatunkami, które najczęściej wywołują nieżyt nosa w wyniku uczulenia, są Dermatophagoides pteronyssinus i Dermatophagoides farinae. Obydwa gatunki mogą występować w środowisku domowym. Przeciętna wilgotność wynosząca 60% oraz średnia temperatura 20° C w pomieszczeniach klimatyzowanych to idealne warunki do rozwoju tych organizmów. Powszechnie występują np. w południowych i wschodnich regionach USA, rzadko zaś w Górach Skalistych, ze względu na mniej sprzyjające warunki klimatyczne.
Łacińska nazwa Dermatophagoides oznacza „zjadacze skóry”. Jest to właściwe określenie dla tych stworzeń, ponieważ żywią się one złuszczonymi komórkami skóry ludzkiej i zwierzęcej, znajdującymi się na przykład na pościeli czy meblach. Ponieważ w ciągu minuty dziesiątki tysięcy komórek naskórka rozsiewanych jest przez każdego człowieka, roztocza nie cierpią na brak pożywienia.

Pióra
Pióra

Warto wiedzieć, że tak zwane uczulenia na pierze rzadko w istocie są tym, czym się wydają. Na ogół spowodowane są one stycznością z roztoczami żyjącymi w pierzu i piórach (pierze i pióra mają budowę chemiczną podobną do komórek skóry). Oznacza to, że osoby z tego rodzaju uczuleniami powinny unikać nie tyle piór i pierza ptasiego, ile wypełnionych nimi poduszek, kołder, śpiworów czy kurtek, ponieważ zawierają one duże ilości roztoczy. Im te rzeczy są starsze, tym więcej w nich roztoczy.
Największa ilość roztoczy w domu znajduje się przeto w miejscach, gdzie ludzie i zwierzęta spędzają najwięcej czasu, a więc w łóżkach, fotelach, a także ubraniach i dywanach. Ocenia się, że w przeciętnym, dwuosobowym łóżku znajduje się około dwóch milionów roztoczy. Nie należy też zapominać o tym, że każdy z tych organizmów wytwarza codziennie wydzieliny i odchody, co dodatkowo komplikuje sytuację.
Artykuły zawierające kapok, czyli jedwabiste włókna uzyskiwane z owoców drzewa kapokowego, rosnącego w Ameryce Środkowej i Południowej, także mogą wywoływać alergiczny nieżyt nosa. Suchy, bardzo lekki i unoszący się na powierzchni wody kapok używany jest do wypełniania materaców, poduszek, śpiworów i kamizelek ratunkowych, a także do wyrobu podbić dywanów, tapicerki mebli oraz podszewek okryć wierzchnich. Podobnie jak w wypadku pierza, reakcje alergiczne wywoływane są głównie przez zawarte w nich roztocza.

ROZPOZNAWANIE NIESEZONOWEGO ALERGICZNEGO NIEŻYTU NOSA
Objawy niesezonowego alergicznego nieżytu nosa (NANN) są bardzo podobne lub identyczne z tymi, które występują przy postaci sezonowej. Należą do nich: wodnisty katar, zatkanie nosa, uczucie swędzenia wewnątrz nosa oraz kichanie. Najbardziej uchwytną różnicą między nimi jest to, że w postaci sezonowej dolegliwości zaostrzają się poza domem, na otwartej przestrzeni. Objawy postaci niesezonowej występują ze zmiennym nasileniem przez cały rok.
Oznacza to, że osoby cierpiące na alergie w środku lata czy w sezonie jesienno-zimowym, gdy zawartość pyłków roślin w powietrzu jest niższa, najprawdopodobniej uczulone są na pleśnie i/lub składniki kurzu domowego. Napady kichania wczesnym rankiem lub w nocy są jednym z dowodów na tego rodzaju alergie.
W każdym przypadku należy zwrócić się po poradę do lekarza, aby określić przyczyny dolegliwości. W diagnostyce wykorzystywane są testy określające reakcję organizmu na różne rodzaje pleśni, elementy kurzu domowego, roztocza i alergeny pochodzące od insektów.

LECZENIE NANN
Biorąc pod uwagę podłoże genetyczne alergii oraz brak możliwości ingerencji terapeutycznej na poziomie genów, które przyniosłyby zupełne wyleczenie, decydującego znaczenia nabiera zapobieganie lub ograniczanie do minimum kontaktu z czynnikami wyzwalającymi. Odrobina profilaktyki jest korzystniejsza od każdego leczenia.

Pralnia
Pralnia

Zwalczanie pleśni w domu
Walkę o zmniejszenie ilości pleśni w domu rozpoczynamy od odnalezienia wszystkich ciemnych, wilgotnych i mało przewiewnych miejsc. Są to bowiem zakamarki, w których pleśnie i inne grzyby rozwijają się najlepiej.
W poszukiwaniu takich miejsc szczególną uwagę należy zwrócić na strychy, piwnice, pralnie, łazienki i kuchnie. Cyrkulujące powietrze ochładza i wysusza, dlatego też w mieszkaniach znajdujących się w suterenach, a także w kuchniach i sypialniach, zalecane jest instalowanie klimatyzacji lub wentylatorów. Wilgotne domy mogą być osuszone przez włączanie intensywniejszego ogrzewania na jakiś czas, a następnie otwarcie okien w celu wypuszczenia wilgotnego powietrza. Bardzo korzystne może być stosowanie wentylatorów. Meble, na których łatwo zbiera się kurz, książki, dywany, pościel, tapety, kotary, zasłony itp. powinny być dokładnie i regularnie czyszczone i wietrzone. Należy szczególnie dbać o tapety, zwłaszcza o powierzchnie ukryte za meblami, ponieważ stanowią one doskonałą kryjówkę dla pleśni. Kafelki w kuchniach i łazienkach, toalety, wanny, kabiny prysznicowe, ściany i podłogi powinny być utrzymane w czystości i suche. Skutecznym środkiem przeciw pleśniom, przydatnym do powyższych celów, są preparaty chlorowe, np. Chlorox lub Lizol. Do malowania miejsc, mających tendencję do zawilgocenia, należy wybierać farby o właściwościach hamujących rozwój pleśni.
Poduszki, materace (w tym także sprężynowe), zwłaszcza ich spodnia część, powinny być często przewietrzane i pokrywane szczelnymi pokrowcami z tworzyw sztucznych, winylu lub płótna.
Nie powinno się używać materaców wypełnionych gumą piankową lub gąbką uretanową, gdyż ich porowata struktura sprzyja szybkiemu gromadzeniu się kurzu i roztoczy.
Należy pamiętać o dokładnym wyczyszczeniu i wysuszeniu wszelkich ubrań, butów, toreb i walizek przed włożeniem ich do szafy na dłuższy czas. Nawet niewielkie zabrudzenia stanowią doskonałą pożywkę dla pleśni.
Klimatyzacja jest doskonałym środkiem zabezpieczającym środowisko domowe, a to dzięki obniżeniu stopnia wilgotności, zapewnieniu lepszej cyrkulacji i filtrowaniu powietrza. Jeżeli jednak urządzenia, a zwłaszcza filtry nie są systematycznie czyszczone, jej uruchamianie może tylko pogorszyć sytuację. Z tego samego powodu nie wolno zapominać o regularnym czyszczeniu filtrów w systemie grzewczym mieszkania.