Skip to main content

Astma – Alergia, której nie wolno lekceważyć

Środki rozszerzające oskrzela w postaci wziewnej muszą być zażywane w sposób właściwy, jeżeli chcemy osiągnąć maksymalny efekt. Większość z nich produkowana jest w dozownikach inhalacyjnych – pojemniczkach kieszonkowych rozmiarów i łatwych w obsłudze. Umożliwiają one podawanie leku przez usta wprost do dróg oddechowych. Najlepsze rezultaty otrzymuje się przy podawaniu tych leków głęboko do płuc. Aby to uzyskać, nie należy obejmować ustnika pojemniczka wargami, lecz trzymać go w odległości około 5 centymetrów od ust. W ten sposób większe kropelki z inhalatora przebywają dłuższy dystans, ulegając rozproszeniu na drobniejsze kropelki, łatwiej przenikające do mniejszych, głęboko zlokalizowanych odgałęzień oskrzeli. Dostępne są także urządzenia w rodzaju przedłużacza w kształcie wąskiej rurki, którą można połączyć z inhalatorem, co umożliwia rozproszenie roztworu leku na drobne kropelki jeszcze w jego wnętrzu. Niezależnie od metody aplikowania aerozolu, lekarstwo należy wdychać przez trzy do pięciu sekund, a następnie wstrzymać oddech przez 10 sekund. Osoby cierpiące na astmę wywoływaną wysiłkiem, lepiej go znoszą po przyjęciu leku na około 15 do 20 minut przed spodziewaną, zwiększoną aktywnością fizyczną.


W doborze leków i ich dawek uwzględniane są zwykle wiek chorego i stopień nasilenia dolegliwości. Wielu lekarzy preferuje leki w dozownikach inhalacyjnych, pozwalających na podawanie precyzyjnych dawek dokładnie w to miejsce dróg oddechowych, gdzie są najbardziej potrzebne, stwarzając jednocześnie najmniejsze ryzyko wystąpienia efektów niepożądanych. Syropy zarezerwowane są dla małych dzieci i dorosłych, którym przełykanie tabletek może sprawiać trudności. Rozpylacze stosowane są u bardzo małych dzieci i osób w starszym wieku, które nie potrafią posługiwać się aerozolami w dozownikach. Najczęściej przepisywanymi środkami beta-2 sympatykomimetycznymi są Proventil, Ventolin (Salbutamol, Salbupart), Brethine, Bricanyl (Terbutalin), Alupent i Metaprel (Astmopent).
Lekarze często zalecają zachowanie ostrożności w stosowaniu preparatów sprzedawanych bez recepty, stanowiących kombinację teofiliny ze środkami sympatykomimetycznymi, jak na przykład Primatene „P”, Tedral lub Marax. Wiele z nich zawiera w swoim składzie efedrynę, środek sympatykomimetyczny, który nie będąc lekiem działającym wybiórczo na receptory beta-2, niepotrzebnie wpływa pobudzająco na mięsień sercowy. Nie mniej istotne jest także to, że gotowe połączenie wyklucza możliwość dobrania indywidualnie optymalnych dawek poszczególnych składników. Oznacza to, że chory może otrzymywać w ten sposób zbyt dużą lub zbyt małą dawkę leku, wchodzącego w skład danego preparatu. Poza tym, gotowe połączenia tego typu mogą zawierać niepotrzebne składniki. Na przykład w wielu z nich występuje fenobarbital i środki przeciwhistaminowe, które nie mając wpływu na skuteczność preparatu, przyczyniają się do zwiększenia ryzyka pojawienia się efektów niepożądanych.