Skip to main content

Astma – Alergia, której nie wolno lekceważyć

Astma nie jest zwykłą alergią. Wywołana przez czynniki drażniące i alergeny lub ulegająca zaostrzeniu pod ich wpływem, choroba ta jest złożonym zespołem zaburzeń dotyczących dużych i małych oskrzeli, którymi powietrze przedostaje się do płuc. Jeśli objawy alergiczne w postaci zatkanego nosa, wodnistego kataru, napadów kichania i łzawienia powodują niejednokrotnie, że czujesz się jakbyś umierał, to ciężkie zaburzenia towarzyszące napadowi astmy mogą stanowić realne zagrożenie życia.
Według danych Amerykańskiego Instytutu ds. Alergii i Chorób Zakaźnych, astma (określana również terminem astmy oskrzelowej) stanowi bardzo poważny problem w dziedzinie zdrowia publicznego. Ocenia się, że tylko w USA cierpi z jej powodu od 10 do 12 milionów osób. Oznacza to w praktyce 1,8 miliona wezwań pogotowia ratunkowego, 27 milionów zgłoszeń chorych do placówek służby zdrowia oraz prawie pół miliona hospitalizacji w ciągu roku. Z astmą związane są straty wynikające z nieobecności w pracy, trwałej niezdolności do jej wykonywania wśród ogromnej rzeszy chorych, natomiast w wypadku dzieci w wieku od 6 do 15 lat, długotrwałe nieobecności w szkole w ciągu roku.
Konsekwencje ekonomiczne są również poważne. Tylko w USA chorzy wydają w ciągu roku ponad 300 milionów dolarów na opiekę i leczenie, oraz około jednego miliarda dolarów na leki. Wydatki te pochłaniają blisko piątą część całego budżetu rodziny przeciętnego chorego Amerykanina. Wobec przewidywanego wzrostu liczby zachorowań, należy się spodziewać dalszego pogorszenia tych statystyk.

CZYM JEST ASTMA?
Astma jest chorobą znaną od bardzo dawna. Nazwę nadali jej ponad dwa tysiące lat temu starożytni Grecy. W tłumaczeniu oznacza ciężkie oddychanie. Astma jest zaburzeniem funkcji układu oddechowego, ale aby zrozumieć, co dzieje się podczas jej typowego napadu, trzeba poznać podstawowe zagadnienia, dotyczące anatomii układu oddechowego i fizjologii oddychania.
W warunkach fizjologicznych w czasie wdechu powietrze przedostaje się przez usta i nos, a następnie przez narząd w formie rurki, zwany tchawicą, do płuc. Tchawica dalej dzieli się na dwie posiadające błonę mięśniową rurki o nieco mniejszej średnicy, zwane oskrzelami. Oskrzele prowadzące do prawego płuca nosi nazwę prawego oskrzela, do lewego zaś płuca odpowiednio lewego oskrzela. Każde z nich ulega kolejnym podziałom w głębi płuc, tak że tworzą się setki przewodzików o mikroskopijnej średnicy, zwanych oskrzelikami. Te zaś kończą się czymś w rodzaju woreczków wypełnionych powietrzem, nazywanych pęcherzykami płucnymi, których są tysiące. To właśnie przez ich cieniutkie ścianki tlen z wdychanego powietrza przenika do krwi, a dwutlenek węgla i inne gazy powstające w toku przemian metabolicznych – do ich wnętrza, skąd są wydalane z wydychanym powietrzem.
Układ oddechowy wyposażony jest w kilka mechanizmów, dzięki którym skutecznie wydala czynniki potencjalnie szkodliwe, obecne we wdychanym powietrzu. Najważniejszą rolę w ich eliminacji odgrywają rzęski nabłonka i śluz, wyścielające drogi oddechowe. Śluz wydzielany jest przez specjalne komórki, tzw. komórki kubkowe. Jest on półpłynną substancją odgrywającą zasadniczą rolę w nawilżaniu i oczyszczaniu dróg oddechowych. Tysiące rzęsek – mikroskopijnych, falujących włókienek – nieustannie przesuwa śluz z zawartymi w nim zanieczyszczeniami do góry, w kierunku ust i nosa, skąd wydalany jest na zewnątrz.