Skip to main content

Alergologia – niemowlę czy starzec?

W 1898 r. Richet i Hencicourt prowadzili badania na psach. Zauważyli oni, że pierwsza dawka surowicy węgorza wstrzyknięta psom była całkowicie nieszkodliwa. Przy powtórnym wstrzyknięciu psy chorowały. Badacze ci przeszli do porządku nad tym zagadnieniem. Los uśmiechnął się jednak do Richeta i mógł on jeszcze raz zetknąć się z tym zjawiskiem. W swych wspomnieniach, analizując przyczyny sukcesu naukowego, Richet podkreśla, że ktoś może pracować nad jednym zagadnieniem przez całe życie i nie wykryć niczego, co miałoby podstawowe znaczenie dla nauki, innemu natomiast udaje się dokonać wielkiego odkrycia przy stosunkowo małym nakładzie pracy. A więc przypadek plus dociekliwość oraz zdolność uogólniania — i ludzkość uzyskała teorię anafilaksji, która błyskawicznie pchnęła liczne działy medycyny na nowe tory.

Tym przypadkiem była propozycja odbycia jachtem wspólnej podróży po Oceanie Indyjskim, wysunięta przez księcia Monaco Alberta w 1902 roku. W czasie tej podróży Richet wraz z pomocą towarzyszącego mu Portiera zajęli się badaniem toksycznych właściwości stułbiopławów (Physaha). Badacze ci stwierdzili, że jad tych zwierząt jest toksyczny dla kaczek i myszy. Po powrocie do Francji chcieli kontynuować swe prace, lecz z powodu niemożności otrzymania zwierząt, na których eksperymentowali w czasie swej podróży morskiej, byli zmuszeni rozpocząć eksperymenty z jadem ukwiałów (Actinaria). W pewnych przypadkach psy, pomimo ciężkich objawów chorobowych, przeżywały wstrzyknięcie toksyny. Następnie Richet i Portier użyli tych psów do ponownych doświadczeń z substancjami toksycznymi ukwiałów i ze zdziwieniem przekonali się, że ponowne wstrzyknięcie takiej samej dawki toksyny jak przy pierwszym doświadczeniu wywoływało prawie natychmiastowy zgon zwierząt. Zaintrygowani wynikiem dotychczasowych doświadczeń, wstrzyknęli zdrowemu psu Neptunowi 0,1 ml roztworu toksyny, na którą zwierzę w ogóle nie zareagowało. Po 22 dniach ponowne wstrzyknięcie psu takiej dawki toksyny spowodowało wystąpienie znamiennych objawów wstrząsu anafilaktycznego i śmierć w 25. minucie doświadczenia. Zamierzeniem Richeta było zbadanie właściwości toksycznych pewnych ciał, być może z myślą opracowania szczepionki przeciwko nim.