Skip to main content

Alergeny

Substancje, które powodują powstawanie przeciwciał i mają zdolność swoistego łączenia się z nimi, nazywamy antygenami. W odczynach alergicznych przyjmują one nazwę alergenów. Z punktu widzenia mechanizmu działania (tworzenie się przeciwciał) antygen i alergen są synonimami. Alergen odpowiada węższemu pojęciu, pojęciu czynnika, który doprowadza do powstania choroby alergicznej, zwanej alergozą. Antygen jest pojęciem szerszym, które obejmuje również procesy odpornościowe. Alergen zawsze możemy nazwać antygenem, odwrotnie — jedynie w przypadku, kiedy antygen wywołuje określoną alergozę.


Alergeny są substancjami białkowymi, wielkocząsteczkowymi, i są one obce gatunkowo dla uczulanego organizmu. Taki był pogląd dawniej. Dziś jest on tylko częściowo słuszny. Im lepsza technika badania, im większy zakres doświadczeń, tym gorzej dla sztywnych praw w medycynie. Nie ominęło to również klasycznej definicji określającej alergen. Pozostał jednak ogólny zrąb, tak że definicję tę można by uzupełnić słowem „najczęściej”. Alergeny są najczęściej substancjami białkowymi itd. Alergenami mogą być węglowodany. Wyizolowano je z pyłków roślin i wykazano ich działanie antygenowe. Bardzo czynnymi alergenami są wielocukry wyizolowane z bakterii, głównie z pneumokoków. Wykazano również działanie alergenowe substancji lipoidowych, m.in. niektórych pyłków, jak również samych roślin (sumak jadowity).